Misvattingen over werken tijdens de feestdagen

Veel werknemers denken dat ze wettelijk recht hebben op vrijaf met de feestdagen of dat zij een toeslag ontvangen als zij werken op feestdagen zoals eerste kerstdag of nieuwjaarsdag. Toch is dat niet waar. Regels hierover vindt u wel terug in de cao of arbeidsovereenkomst.

Wie werkt op feestdagen heeft wettelijk gezien géén recht op een vrije dag. Ook heeft een werknemer niet het wettelijk recht op 200% loon of op toeslagen, zoals vaak wordt gedacht. Toch zijn er een hoop werknemers die tijdens de feestdagen doorwerken, zoals in de zorg of bij de politie, de brandweer en in de horeca.

Om te bepalen welke regels voor uw organisatie gelden, kijkt u wat er staat in:

de cao;
de arbeidsovereenkomst;
het personeels- of bedrijfsreglement.

Let op: in de arbeidsovereenkomst is vaak een verwijzing naar het personeelsreglement opgenomen, waardoor de bepalingen uit dat reglement van toepassing zijn op de werknemer.

Werkgever kan werknemer verplichten door te werken
Als de cao en arbeidsovereenkomst geen bepalingen bevatten over werken op feestdagen, betekent dat niet dat de werknemer automatisch recht heeft op verlof.  De werkgever kan zijn werknemers verplichten om – in tegenstelling tot voorgaande jaren – te werken, maar moet daarover wel duidelijke afspraken maken met de werknemers. Bovendien hebben de ondernemingsraad en de personeelsvertegenwoordiging (PVT) instemmingsrecht (artikel 27 WOR).

Parttimer heeft recht op compensatie voor feestdagen
Sommige parttimers hebben de pech dat hun deeltijddagen toevallig op feestdagen vallen. Zij krijgen daardoor relatief minder vaak vrij met feestdagen dan hun collega’s die fulltime werken. In 2011 oordeelde de Commissie Gelijke Behandeling (CGB) – nu het College voor de Rechten van de Mens – dat werkgevers die hier niets mee doen, zich schuldig maken aan discriminatie. De CGB oordeelde toen dat deeltijders recht hebben op compensatie van feestdagen. Dit is goed op te lossen door te werken met een jaarurensysteem.