PDC Tip: Over hoe blijf je als werknemer langer energiek, betrokken en duurzaam inzetbaar!

We leven langer, we werken langer. Om dat allemaal op een prettige manier vol te houden, moeten we niet alleen lichamelijk maar ook geestelijk fit blijven. Werkgevers kunnen dat op allerlei manieren stimuleren. PDC vond een artikel waarin vruchtbare voorbeelden van werkgevers en werknemers. Lees hier hun nuttige tips!


Op één bezoeker kan Marco Derksen altijd rekenen als hij zijn maandelijkse kennisbijeenkomst Media Villa in Arnhem organiseert. Of de lezing nu gaat over open data of over online marketing, er zit steevast een 75-jarige man in de zaal. 'Geweldig dat hij zich geestelijk blijft trainen', zegt de docent en adviseur digitaal leiderschap. Up-to-date blijven is niet alleen voor pensionado's van belang, ook voor veertigers en vijftigers. 'Nu de kans steeds groter wordt dat we langer leven, moeten we meer aandacht besteden aan onze vitaliteit. Dat betekent niet alleen dat we gezond eten en sporten, maar ook dat we geestelijk fit blijven.'

Derksen is aan het denken gezet door Lynda Gratton, hoogleraar management aan de London Business School. Zij timmert aan de weg met lezingen, boeken en artikelen over de toekomst van werk. Met hoogleraar economie Andrew Scott heeft ze dit voorjaar het boek The 100-Year Life uitgebracht. In The Guardian boog het duo zich begin september over de vraag hoe we gezond en productief kunnen blijven als we ouder worden.

De afgelopen tweehonderd jaar is de levensverwachting elk decennium met meer dan twee jaar toegenomen, schrijven de professoren in de Britse krant. 'Als deze trend doorzet, heeft een Britse baby die vandaag wordt geboren meer dan 50 procent kans ouder dan 105 te worden. Zijn generatie heeft zo'n 100 duizend meer productieve uren voor de boeg dan degenen die 70 worden. Daar zal werk ongetwijfeld een groot deel van uitmaken.'



Spekkoper
'We zitten in een overgangsfase', zegt Derksen. 'Vijftigers zijn nog opgeleid met het idee dat ze tot hun pensioen bij dezelfde baas werken. Sinds kort zijn ze zich er pas van bewust dat ze zich moeten blijven ontwikkelen om aantrekkelijk te blijven op de arbeidsmarkt. Ik vind dat overheid en bedrijven een belangrijke rol hebben in het stimuleren van bijscholing. Maar we moeten toewerken naar eigen verantwoordelijkheid.'

'Als werkgever ben je spekkoper als je investeert in je medewerkers', zegt Mikkel Hofstee, directeur van het bureau Lifeguard in Utrecht. 'Niet alleen op het gebied van bijscholing, maar ook preventief. Hoe houd je ze energiek, bevlogen en betrokken? Hoe kunnen ze gemakkelijker met stress omgaan en een betere balans vinden tussen werk en privéleven?' In samenwerking met een aantal oud-topsporters biedt zijn bureau bedrijven workshops, coaching en gezondheidstesten om medewerkers bewuster te maken van een gezonde leefstijl.

Als voorbeeld geeft Hofstee het programma 'Top Mom' dat is opgezet met een klant in de zakelijke dienstverlening. Die merkte dat er talent verloren ging doordat veel jonge moeders vertrokken of een burn-out kregen. 'Individuele begeleiding en groepsgesprekken bieden steun, en we geven ook tips om de taken thuis beter te verdelen en minder stress te krijgen van het opvoeden.'

Daar hangt een prijskaartje aan - de vitaliteitsprogramma's kosten vanaf 300 euro per deelnemer. 'Het mooie is dat jonge moeders door Top Mom minder snel uitvallen', zegt de topman van Lifeguard, die zelf tachtig werknemers in dienst heeft. Het getuigt volgens hem van goed werkgeverschap als bedrijven eraan bijdragen dat hun werknemers beter in hun vel zitten. Zeker nu ze langer mogen of moeten doorwerken.

Betuttelend wil het bureau niet zijn. 'We proberen vooral inzichten te geven, bijvoorbeeld aan managers die hoge prestaties moeten leveren. Nieuwe rituelen kunnen al helpen om de druk beter aan te kunnen: wandelen tijdens de lunch, staand vergaderen, sporten en op tijd naar bed, bijvoorbeeld. Na een programma van honderd dagen is het gedrag van de deelnemers vaak aantoonbaar veranderd. Door één keer per twee jaar een health-check te doen, blijven ze alert.'

Oppepper
Bij FrieslandCampina is de gemiddelde leeftijd van de productiemedewerkers 48 jaar, zegt Marloes van Houten, die het bedrijf adviseert op het gebied van gezondheidsbeleid. 'Bijna de helft van onze medewerkers werkt in ploegendiensten. Om te stimuleren dat ze fit blijven, biedt het bedrijf samen met Lifeguard het programma 'Boest' aan. De naam is een combinatie van 'koetje boe' en het Engelse woord voor oppepper, boost.'

In een jaar tijd hebben ongeveer 2.500 medewerkers vrijwillig meegedaan, bijna eenderde van het personeelsbestand in Nederland. 'Iedereen heeft wel iets veranderd aan zijn gedrag', zegt Van Houten. 'Ook mensen die dachten dat ze al goed bezig waren door veel te sporten. Zij leren juist weer iets van de voedingsadviezen of de tips om meer te ontspannen. Zelfs degenen die niet meedoen, zien dat anderen als tussendoortje een handje noten nemen en denken: dat ga ik ook eens proberen.'

Van Houten denkt graag mee over het nog prille idee in cao's op te nemen dat werknemers individuele 'vitaliteitsbudgetten' krijgen. Die komen dan in de plaats van regelingen om ouderen te ontzien. 'Maar we willen er naartoe dat werknemers zelf de verantwoordelijkheid nemen om hun leefstijl in de gaten te houden, op tijd te ontspannen of juist een extra cursus te doen.'

In The Guardian roepen Gratton en Scott overheid en bedrijven op voluit te stimuleren dat mensen vitaal ouder worden. Met ruimte voor sabbaticals, flexibel werken en belastingvoordelen voor onderwijs op latere leeftijd, bijvoorbeeld. Hoe gaan we dat betalen?, vraagt Derksen zich af. Ook zonder subsidie komen veertigers en vijftigers naar de post-hbo-opleidingen waar hij doceert over technologische ontwikkelingen. 'De generatie daarboven heeft het vaak al opgegeven. Ik zie het bij mijn ouders: zij vinden de snelheid waarmee alles verandert angstaanjagend. Toch is bijblijven de enige optie als je nog een lang leven voor je hebt.'